DORMANSİ (DİNLENME)
Canlı tohumun uygun çimlenme koşullarında (yeterli nem, uygun sıcaklık, oksijen ve bazı durumlarda ışık) çimlenememesi durumudur.
- TİPLERİ:
1-Fizyolojik dormansi (embriyonun uyku hali, embriyo kaynaklı etmenler, ABA/GA3 )
2-Morfolojik dormansi (embriyonun yeterince olgunlaşmaması, gelişmemiş embriyo)
3-Morfofizyolojik dormansi (embriyonun gelişmemiş olması ve uyku hali)
4-Fiziksel dormansi (kabuğun geçirimsizliği)
5-Birleşik dormansi (Fiziksel+Fizyolojik)
- DORMANSİNİN NEDENLERİ:
1.Olgunlaşmamış embriyo: marul, domates 25-28 günlük
2.Tohum kabuğu su geçirimsizliği (Fasulye, tatlı patates) ya da oksijen geçirimsizliği (Hıyar, pancar ve marul)
3.Çimlenmeyi engelleyici maddeler: fenolik bileşikler, ABA
4.Fizyolojik olgunlaşmama
5.Işık, süresi, intensitesi, kalitesi, dalga boyu vs.
6.Tohum kabuğunun mekanik geçirimsizliği,
7.Yüksek sıcaklıklar (30°C< marulda)
- DORMANSİNİN YARARLARI:
- 1.Doğal sigorta (yabancı otlar, yabani bitkiler, orman ağaçları için)
- 2.Bitki üzerinde çimlenmeyi önleme
- 3.Şartların kötü olduğu durumlarda bitkinin devamlılığını, yaşamasını garantileme.
- DORMANSİNİN ZARARLARI:
- 1.Çimlenmede gecikme
- 2.Çevresel faktörlere bağlı olarak çimlenememe
- DORMANSİYİ KALDIRMA YÖNTEMLARİ:
- 1. Soğuklatma: 10°C>, nemli,
- 2. Kuru depolama: Ortam sıcaklığında ya da 40-50°C’de
- 3. Sıcak ve Soğukta katlama
- 4. Işık: Kırmızı ışık 660nm, kaldırıcı Pr 660nm Pfr(aktif) 730nm
- 5. Sıcaklık+ nem: 40-50°C’de, 1-5 gün tutma,
- 6. Mekanik aşındırmalar: Delme, zımpara kağıdı, bıçakla kesme
- 7. Kimyasal aşındırma: Asit ( HCl, H2SO4 vs.), alkol, metanol vs.
- 8. Kimyasal madde kullanımı: % 2 KNO3, % 0.05 GA3
- 9.Yıkama, suda tutma
Yorumlar
Yorum Gönder