DORMANSİ (DİNLENME)

DORMANSİ (DİNLENME) 

 Canlı tohumun uygun çimlenme koşullarında (yeterli nem, uygun sıcaklık, oksijen ve bazı durumlarda ışık) çimlenememesi durumudur. 

• TİPLERİ: 

  

1-Fizyolojik dormansi (embriyonun uyku hali, embriyo kaynaklı etmenler, ABA/GA3 )  

2-Morfolojik dormansi (embriyonun yeterince olgunlaşmaması, gelişmemiş embriyo)  

3-Morfofizyolojik dormansi (embriyonun gelişmemiş olması ve uyku hali)  

4-Fiziksel dormansi (kabuğun geçirimsizliği) 

 5-Birleşik dormansi (Fiziksel+Fizyolojik) 

• DORMANSİNİN NEDENLERİ: 

1.Olgunlaşmamış embriyo: marul, domates 25-28 günlük 

2.Tohum kabuğu su geçirimsizliği (Fasulye, tatlı patates) ya da oksijen geçirimsizliği (Hıyar, pancar ve marul) 

3.Çimlenmeyi engelleyici maddeler: fenolik bileşikler, ABA 

4.Fizyolojik olgunlaşmama 

5.Işık, süresi, intensitesi, kalitesi, dalga boyu vs. 

6.Tohum kabuğunun mekanik geçirimsizliği, 

7.Yüksek sıcaklıklar (30°C< marulda) 

•  DORMANSİNİN YARARLARI: 

• 1.Doğal sigorta (yabancı otlar, yabani bitkiler, orman ağaçları için) 
• 2.Bitki üzerinde çimlenmeyi önleme 
• 3.Şartların kötü olduğu durumlarda bitkinin devamlılığını, yaşamasını garantileme. 

• DORMANSİNİN ZARARLARI: 

  

1. 1.Çimlenmede gecikme 

2. 2.Çevresel faktörlere bağlı olarak çimlenememe 

• DORMANSİYİ KALDIRMA YÖNTEMLARİ: 

  

1. 1. Soğuklatma: 10°C>, nemli,  

2. 2. Kuru depolama: Ortam sıcaklığında ya da 40-50°C’de 

3. 3. Sıcak ve Soğukta katlama 

4. 4. Işık: Kırmızı ışık 660nm, kaldırıcı Pr 660nm   Pfr(aktif) 730nm 

5. 5. Sıcaklık+ nem: 40-50°C’de, 1-5 gün tutma,  

6. 6. Mekanik aşındırmalar: Delme, zımpara kağıdı, bıçakla kesme 

7. 7. Kimyasal aşındırma: Asit ( HCl, H2SO4 vs.), alkol, metanol vs.  

8. 8. Kimyasal madde kullanımı: % 2 KNO3, % 0.05 GA3 

9. 9.Yıkama, suda tutma